Inleiding
Aanleiding voor dit onderzoek was de vraag hoe cultuurhistorie ingezet kan worden bij het vormgeven van de nieuwe identiteit van Maasgouw, de gemeente waarin Maasbracht, Heel en Thorn per 1 januari 2007 zijn opgegaan. Idealiter zal immers iedere inwoner zich in die nieuwe constellatie thuis moeten kunnen voelen.
De nieuwe gemeente Maasgouw kent binnen de samenstellende dorpskernen drie rijksbeschermde stadsgezichten: Wessem, Stevensweert en Thorn. Deze drie kernen bieden veel aanknopingspunten voor cultuurhistorie als speerpunt van beleid: vooral op het gebied van Maasvaart, stedelijke ontwikkeling, krijgsgeschiedenis en religie.
Belvederestatus
Naast het primaire doel is er de zorg voor het beheer van het cultuurgoed binnen de nieuwe gemeente. Waar verschillende bloedgroepen samen komen mogen nu eenmaal accentverschillen verwacht worden: een gemeente als Thorn heeft vanzelfsprekend meer ervaring op dit terrein dan de fusiegemeenten en wil in ieder geval zijn reputatie als cultuurstad – met een Belvederestatus – binnen de toekomstige organisatie hooghouden:
noblesse oblige. Ook behelst de nieuwe gemeente Maasgouw een groot deel van het Belvederegebied Maasgouw, wat bepaalde verantwoordelijkheden met zich mee brengt.
Werkzaamheden
In het kader van de notitie Älles stroomt' zijn de volgende activiteiten verricht:
- alle kernen van de nieuwe gemeente zijn bezocht, bekeken en gefotografeerd vanaf het land
- vanwege de elementaire rol van de Maas (die de kernen verbindt en scheidt) is de gemeente daarnaast bestudeerd vanaf de rivier
- er hebben gesprekken plaatsgevonden met de burgemeester en de archivaris van Thorn
- er heeft een bijeenkomst plaatsgevonden met een vertegenwoordiging van monumentenzorg, cultuur en toerisme van de drie bestaande gemeenten om af te stemmen of er draagvlak zou bestaan voor een aantal opvattingen en ideeën
- een presentatie heeft plaatsgevonden voor een raadsconferentie.
In de notitie komen de volgende aspecten aan de orde:
- Cultuurhistorie als onderwerp van beleid op rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau
- De Maas als spelverdeler en de symboliek van de "hoorn des overvloeds"
- Maasgouw in cultuurhistorisch perspectief, met beleidsparagrafen voor cultureel erfgoed, het bodemarchief en landschap en natuur
- Tot slot zijn twee thema’s uitgewerkt: de Two Towers van de Clauscentrale en de Gregoriusmis.
In het verlengde van deze startnotitie heeft Res nova in de tweede helft van 2006 de opdracht gekregen het erfgoed van alle kernen die samen Maasgouw vormen in kaart te brengen. Meer daarover vind u elders op onze website.
'Alles stroomt' werd opgesteld door dr Bernadette van Hellenberg Hubar en collegiaal getoetst door drs Margreeth Bangert. In het kader van het aandragen van ideeën werden twee aspecten uitgewerkt door Thyrsa Bruynesteyn en Wolthera van Hövell tot Westerflier.
